tứ duy

Học thuật
Thân thiện
Định nghĩa
  1. Danh từ:
    • Bốn nguyên tắc đạo đức cơ bản trong xã hội phong kiến: "tứ duy" là một khái niệm cổ, chỉ bốn đức tính căn bản của con người theo quan niệm Nho giáo truyền thống, bao gồm: lễ, nghĩa, liêm, sỉ.
Ví dụ sử dụng
  • Danh từ:
    • Người quân tử xưa luôn lấy "tứ duy" làm chuẩn mực hành xử. (Người quân tử thời xưa luôn lấy "tứ duy" làm tiêu chuẩn cư xử.)
    • "Tứ duy" - lễ, nghĩa, liêm, sỉ - là nền tảng đạo đức của xã hội cũ. ("Tứ duy" - lễ, nghĩa, liêm, sỉ - là nền tảng đạo đức của xã hội trước đây.)
Các cách sử dụng nâng cao
  • "Tu thân theo tứ duy": rèn luyện bản thân theo bốn nguyên tắc đạo đức.
    • Các nho sinh ngày xưa chú trọng việc tu thân theo tứ duy. (Các nho sinh thời xưa coi trọng việc rèn luyện bản thân theo bốn nguyên tắc đạo đức.)
Biến thể và từ gần giống
  • Tứ đức (n): Bốn đức tính của người phụ nữ theo quan niệm phong kiến (công, dung, ngôn, hạnh). Đây là một khái niệm song hành, thường dành riêng cho nữ giới, trong khi "tứ duy" mang tính phổ quát hơn.
  • Tam cương (n): Ba mối quan hệ chính trong xã hội phong kiến (quân thần, phụ tử, phu phụ). Đây là một khái niệm khác về trật tự xã hội, thường đi đôi với "ngũ thường" hoặc "tứ duy".
Từ đồng nghĩa
  • Tứ đoan: Một cách gọi khác, ít phổ biến hơn, cũng chỉ bốn đức tính căn bản (lễ, nghĩa, liêm, sỉ).
  • Tứ chi (trong "tứ chi, ngũ thường"): Có thể dùng để chỉ nhóm các đức tính, nhưng "tứ chi" thường được hiểu là bốn chi của cơ thể; nghĩa này khác biệt và cần phân biệt với "tứ duy".
Giải thích chi tiết các thành tố của "tứ duy"
  • Lễ: Lễ nghi, phép tắc, sự tôn trọng trong cách cư xử.
  • Nghĩa: Nghĩa khí, lòng trung thành, sự ngay thẳng và biết điều đúng nên làm.
  • Liêm: Liêm khiết, trong sạch, không tham lam.
  • Sỉ: Lòng tự trọng, biết xấu hổ khi làm điều sai trái.
Lưu ý sử dụng
  • "Tứ duy" là một từ Hán Việt cổ, chủ yếu được sử dụng trong các văn bản, bàn luận về lịch sử, triết học, đạo đức truyền thống hoặc văn hóa cổ. Từ này ít khi xuất hiện trong ngôn ngữ giao tiếp hàng ngày hiện đại.
  • Khi sử dụng, thường cần giải thích rõ bốn nội dung (lễ, nghĩa, liêm, sỉ) đi kèm vì đây là một khái niệm đã cũ và không còn phổ biến.
  1. Bốn nguyên tắc của đạo đức cũ là lễ, nghĩa, liêm, sỉ.

Từ gần giống

Từ chứa "tứ duy"